รถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพก่อนเสียภาษี? เช็กก่อนโดนค่าปรับ

กำลังจะต่อภาษีรถประจำปีแล้วเกิดสงสัยว่า รถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพกันอยู่ไหม? รถยนต์ทุกประเภทที่มีอายุครบ 7 ปีขึ้นไปนับจากวันจดทะเบียนครั้งแรก และรถจักรยานยนต์ที่อายุครบ 5 ปี จะต้องผ่านการตรวจสภาพก่อนจึงจะต่อภาษีได้ตามกฎหมาย หากข้ามขั้นตอนนี้ไปจะต่อภาษีไม่สำเร็จ และอาจโดนค่าปรับย้อนหลัง บทความนี้มีคำตอบทุกเรื่องที่ต้องรู้ ตั้งแต่ตรวจสภาพรถกี่ปีถึงต้องทำ วิธีนับอายุรถ สถานที่ ค่าใช้จ่าย ตลอดจนขั้นตอนการตรวจ

วันที่พารถไปตรวจสภาพ หากไม่อยากเสี่ยงขับรถที่ยังไม่ได้ตรวจ เรียก JustGrab หรือ GrabCar มารับได้ทันที บริการตลอด 24 ชั่วโมง ถึงที่หมายสะดวกสบาย ไม่ต้องกังวลเรื่องเส้นทาง หรือที่จอดรถ

Highlight

• เหตุผลที่กฎหมายกำหนดให้ต้องตรวจสภาพรถก่อนต่อภาษีคืออะไร?
• รถกี่ปีต้องตรวจสภาพ? ดูตารางสรุปตามประเภทรถได้เลย
• นับอายุรถอย่างถูกวิธีก่อนตรวจสภาพ ดูตรงไหน นับอย่างไร?
• ตรวจสภาพรถได้ที่ไหนบ้าง?
• ค่าตรวจสภาพรถแต่ละประเภทอยู่ที่เท่าไร?
• เอกสารและสิ่งที่ต้องเตรียมก่อนไปตรวจสภาพรถมีอะไรบ้าง?
• การตรวจสภาพรถ มีตรวจอะไรบ้าง?
• ขั้นตอนการตรวจสภาพรถยนต์ทำอย่างไร?
• ตรวจสภาพรถล่วงหน้าได้ไหม แล้วเร็วสูงสุดได้กี่เดือน?
• รถตรวจไม่ผ่าน ต้องทำอย่างไรต่อ?
• ไม่ตรวจสภาพรถตามกำหนด จะมีผลเสียอะไรตามมา?
• ตรวจสภาพรถของคุณให้พร้อม ก่อนต่อภาษีปีนี้

เหตุผลที่กฎหมายกำหนดให้ต้องตรวจสภาพรถก่อนต่อภาษีคืออะไร?

การตรวจสภาพรถมีเหตุผลหลักอยู่ 2 ด้าน ด้านแรกคือ ด้านกฎหมาย ตาม พ.ร.บ. รถยนต์ พ.ศ. 2522 รถที่อายุถึงเกณฑ์ต้องผ่านการตรวจสภาพจึงจะยื่นต่อภาษีได้ ด้านที่สองคือ ด้านความปลอดภัย รถที่ใช้มานานย่อมมีการเสื่อมสภาพของชิ้นส่วนต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นระบบเบรก ระบบไฟ หรือระบบไอเสีย การตรวจสภาพเป็นเหมือนการตรวจสุขภาพให้รถ เพื่อยืนยันว่าปลอดภัยพอที่จะอยู่บนถนนร่วมกับผู้อื่น และประกันเชิงพาณิชย์ หรือประกันรถยนต์สาธารณะ ยังช่วยให้การต่อประกันรถยนต์ทำได้ง่ายขึ้นด้วย หากยังสงสัยว่ารถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพ ดูตารางสรุปได้ในหัวข้อถัดไปเลย

รถกี่ปีต้องตรวจสภาพ? ดูตารางสรุปตามประเภทรถได้เลย

คำถามยอดฮิตที่เจ้าของรถถามมากที่สุดคือ รถกี่ปีต้องตรวจสภาพ ดูได้จากตารางด้านล่างนี้เลย

ประเภทรถ	อายุที่ต้องเริ่มตรวจสภาพ	หมายเหตุ
รถยนต์นั่งส่วนบุคคลไม่เกิน 7 ที่นั่ง	ครบ 7 ปีขึ้นไป	ตรวจทุกปีก่อนต่อภาษี
รถยนต์นั่งส่วนบุคคลเกิน 7 ที่นั่ง	ครบ 7 ปีขึ้นไป	ตรวจทุกปีก่อนต่อภาษี
รถยนต์บรรทุกส่วนบุคคล (กระบะ)	ครบ 7 ปีขึ้นไป	ตรวจทุกปีก่อนต่อภาษี
รถจักรยานยนต์	ครบ 5 ปีขึ้นไป	ตรวจทุกปีก่อนต่อภาษี
รถค้างชำระภาษีเกิน 1 ปี	ทุกอายุรถ	บังคับตรวจสภาพก่อนต่อภาษีเสมอ

สรุปง่าย ๆ คือ รถยนต์ทุกประเภทนับที่ปีที่ 7 ส่วนรถจักรยานยนต์เริ่มที่ปีที่ 5 และถ้าขาดต่อภาษีเกิน 1 ปี ไม่ว่าอายุรถจะน้อยแค่ไหนก็ต้องตรวจสภาพก่อนเสมอ

นับอายุรถอย่างถูกวิธีก่อนตรวจสภาพ ดูตรงไหน นับอย่างไร?

อายุรถนับจากปีที่จดทะเบียนครั้งแรก ไม่ใช่ปีที่ผลิต ดูได้จากสมุดคู่มือจดทะเบียนรถ (เล่มทะเบียน) ในช่อง “วันจดทะเบียน” แล้วนับถึงปีปัจจุบัน มีหลักการนับดังนี้

หลักการนับอายุ 

หลายคนรู้แล้วว่า ตรวจสภาพรถกี่ปีถึงต้องทำ แต่ยังนับอายุรถไม่ถูกวิธี อายุรถให้นับจากวันจดทะเบียนครั้งแรกที่ระบุในสมุดคู่มือจดทะเบียนรถ (เล่มทะเบียน) ไปจนถึงวันที่ภาษีรถครบกำหนดในปีนั้น ไม่ได้นับจากวันที่ซื้อ วันที่ผลิต หรือวันที่โอนชื่อ

ตัวอย่างการนับ

สมมุติว่ารถจดทะเบียนครั้งแรกวันที่ 15 มีนาคม 2561 และภาษีครบกำหนดวันที่ 15 มีนาคม 2568 รถคันนี้มีอายุครบ 7 ปีพอดี ต้องนำไปตรวจสภาพก่อนต่อภาษี หากซื้อรถมือสองมาให้เปิดดูวันจดทะเบียนครั้งแรกในเล่มทะเบียนหน้าแรก ไม่ใช่วันที่โอนเปลี่ยนชื่อมาเป็นของเรา วิธีนี้ช่วยบอกได้ทันทีว่ารถกี่ปี ต้องตรวจสภาพ หรือยัง หากไม่ถึงเกณฑ์ก็ยังไม่ต้องตรวจ

ตรวจสภาพรถได้ที่ไหนบ้าง?

สามารถนำรถเข้าตรวจสภาพได้ที่สถานตรวจสภาพรถเอกชน (ตรอ.) ทั่วประเทศ หรือกรมการขนส่งทางบกในพื้นที่ โดยไม่จำเป็นต้องตรวจที่เดิมที่จดทะเบียนไว้

สถานตรวจสภาพรถเอกชน (ตรอ.)

ตรอ. คือตัวเลือกที่สะดวกที่สุดสำหรับคนทั่วไป มีสาขากระจายอยู่ทั่วประเทศ รอคิวน้อยกว่า และเข้าถึงง่ายกว่ากรมการขนส่งทางบกมาก เมื่อตรวจเสร็จก็รับใบรับรอง และนำไปต่อภาษีได้ทันที ค่าบริการสูงกว่ากรมขนส่งเล็กน้อย เหมาะสำหรับรถทุกประเภทที่ต้องการตรวจอย่างรวดเร็ว

กรมการขนส่งทางบก

มีสำนักงานประจำทุกจังหวัด ค่าบริการถูกกว่า ตรอ. แต่คิวอาจรอนานกว่า นอกจากนี้ยังมีรถบางประเภทที่ต้องมาตรวจที่กรมการขนส่งทางบกเท่านั้น ได้แก่

รถที่ต้องตรวจที่กรมการขนส่งทางบกเท่านั้น

• รถที่เปลี่ยนสี หรือดัดแปลงสภาพผิดไปจากทะเบียน
• รถที่มีปัญหาเลขตัวรถ หรือเลขเครื่องยนต์ (ชำรุด ลบเลือน หรือมีร่องรอยแก้ไข)
• รถที่แจ้งไม่ใช้ชั่วคราว หรือแจ้งไม่ใช้ตลอดไป
• รถที่ถูกโจรกรรมแล้วได้คืน
• รถที่ขาดต่อทะเบียนเกิน 1 ปี
• รถทะเบียนรุ่นเก่า (เช่น กท – 0001)

ค่าตรวจสภาพรถแต่ละประเภทอยู่ที่เท่าไร?

ตารางสรุปค่าบริการตรวจสภาพรถยนต์แบ่งตามน้ำหนักรถ และสถานที่ดังนี้

ประเภทรถ	ตรวจที่กรมการขนส่งทางบก	ตรวจที่ ตรอ.
รถจักรยานยนต์	60 บาท	100 – 150 บาท
รถยนต์ น้ำหนักรถเปล่า ≤ 2,000 กก.	200 บาท	200 – 300 บาท
รถยนต์ น้ำหนักรถเปล่า > 2,000 กก.	300 บาท	สูงกว่าเล็กน้อย ขึ้นอยู่กับสถานที่ที่ไปตรวจ

ไม่รู้ว่า ตรอ. ที่ใกล้บ้านไปยังไง? ไม่ต้องเป็นห่วง เรียก GrabCar หรือ JustGrab ระบุปลายทางได้เลย คนขับพาถึงที่หมายโดยไม่ต้องเปิด Google Maps เอง

เอกสารและสิ่งที่ต้องเตรียมก่อนไปตรวจสภาพรถมีอะไรบ้าง?

การเตรียมตัวไปตรวจสภาพรถมี 2 อย่างหลักที่ต้องเตรียม ได้แก่ 

1. ตัวรถที่ต้องการตรวจสภาพ 
2. สมุดคู่มือจดทะเบียนรถ 

สำหรับรถยนต์ใช้เล่มสีฟ้า รถจักรยานยนต์ใช้เล่มสีเขียว นำไปได้ทั้งฉบับจริง หรือสำเนา เท่านี้ก็พร้อมเข้าตรวจได้ทันที ไม่จำเป็นต้องเตรียมเอกสารเพิ่มเติมสำหรับการตรวจสภาพรถทั่วไป

การตรวจสภาพรถ มีตรวจอะไรบ้าง?

รายการตรวจสภาพรถยนต์ประกอบด้วยหลายด้านหลัก ๆ ดังนี้ 

1. ความถูกต้องของหมายเลขทะเบียน และเลขตัวถัง 
2. สภาพตัวถัง และอุปกรณ์ต่าง ๆ 
3. ระบบเบรก 
4. ระบบบังคับเลี้ยว 
5. ระบบเชื้อเพลิง 
6. ระบบโคมไฟรวมถึงทิศทาง และความเข้มของแสง 
7. ค่าไอเสีย CO และ HC สำหรับรถเครื่องยนต์เบนซิน ควันดำสำหรับรถดีเซล 
8. ระดับเสียงเครื่องยนต์ต้องไม่เกิน 100 เดซิเบล 

หากเป็นรถที่ติดตั้งระบบแก๊ส จะมีการตรวจรอยรั่วของถังและท่อเพิ่มเติม รวมถึงตรวจอายุการใช้งานของถังแก๊สด้วย

ขั้นตอนการตรวจสภาพรถยนต์ทำอย่างไร?

เมื่อรู้แล้วว่ารถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพ และเลือกสถานที่ตรวจได้แล้ว ขั้นตอนโดยรวมไม่ซับซ้อน 

1. เริ่มจากยื่นเอกสาร และสมุดทะเบียนที่เคาน์เตอร์ 
2. จอดรถในจุดที่กำหนดให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบทีละระบบ 
3. รอรับผลการตรวจ 
4. หากรถผ่านทุกรายการก็จะได้รับใบรับรองการตรวจสภาพเพื่อนำไปต่อภาษี และ พ.ร.บ. ต่อไป

กระบวนการทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 30 – 60 นาที ขึ้นอยู่กับจำนวนคิวในแต่ละวัน ใครยังไม่แน่ใจว่าหลังตรวจสภาพแล้วต่อภาษีรถยนต์ต้องใช้เอกสารอะไรและทำที่ไหนได้บ้าง อ่านรายละเอียดขั้นตอนต่อได้เลย

ตรวจสภาพรถล่วงหน้าได้ไหม แล้วเร็วสูงสุดได้กี่เดือน?

ตรวจล่วงหน้าได้ โดยสามารถนำรถเข้าตรวจสภาพได้ล่วงหน้าสูงสุด 3 เดือนก่อนวันสิ้นอายุภาษีรถ แนะนำให้ไม่รอจนถึงช่วงใกล้ครบกำหนด เพราะคิวมักยาวกว่าปกติมากในช่วงนั้น การวางแผนตรวจล่วงหน้าสักหนึ่งถึงสองเดือนจะช่วยให้ไม่เสียเวลารอ และมีเวลาพอสำหรับซ่อมแซมหากรถตรวจไม่ผ่านในรอบแรก

รถตรวจไม่ผ่าน ต้องทำอย่างไรต่อ?

หากรถตรวจสภาพไม่ผ่าน ให้นำรถไปแก้ไขจุดที่บกพร่องตามรายงานที่ได้รับจากสถานตรวจก่อน จากนั้นนำกลับมาตรวจใหม่อีกครั้งภายในระยะเวลาที่กำหนด โดยไม่ต้องตรวจซ้ำในรายการที่ผ่านแล้ว ทางที่ดีเพื่อลดโอกาสตรวจไม่ผ่านตั้งแต่แรก การพารถเข้าเช็กระยะและดูแลตามกำหนดอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ระบบเบรก ไฟ และเครื่องยนต์พร้อมผ่านการตรวจเสมอ

ระหว่างที่รถอยู่ที่อู่ซ่อม การเดินทางในชีวิตประจำวันยังคงสะดวกได้ด้วย GrabBike สำหรับเส้นทางใกล้ ๆ หรือ GrabCar สำหรับเดินทางไกล ชีวิตไม่สะดุดแม้รถจะยังซ่อมอยู่

ไม่ตรวจสภาพรถตามกำหนด จะมีผลเสียอะไรตามมา?

ไม่ตรวจสภาพรถตามกำหนด มีผลเสียทั้งด้านกฎหมาย และด้านความปลอดภัย ดังนี้ 

1. รถยนต์ไม่ได้ต่อภาษี ทำให้รถขาดภาษี และถูกคิดค่าปรับ 1% ต่อเดือนของอัตราภาษีรถ อยากรู้ว่าขาดต่อภาษีรถยนต์นาน ๆ ค่าปรับสะสมเท่าไหร่ และต้องชำระย้อนหลังอย่างไร ดูวิธีคำนวณแบบละเอียดได้ 
2. มีความเสี่ยงถูกตำรวจตรวจจับข้อหาใช้รถที่ขาดภาษีขับขี่บนท้องถนน 
3. บริษัทประกันภัยอาจปฏิเสธความคุ้มครองหากรถไม่มีเอกสารการตรวจสภาพที่ถูกต้อง
4. ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยบนท้องถนนที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้น

ตรวจสภาพรถของคุณให้พร้อม ก่อนต่อภาษีปีนี้

รถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพ คำตอบสั้น ๆ คือ 7 ปีสำหรับรถยนต์กับกระบะ และ 5 ปีสำหรับรถจักรยานยนต์ นับจากวันจดทะเบียนครั้งแรก ตรวจล่วงหน้าได้ถึง 3 เดือน เลือกได้ทั้ง ตรอ. หรือกรมการขนส่งทางบก ค่าใช้จ่ายไม่สูง เอกสารที่ต้องเตรียมก็มีแค่เล่มทะเบียนกับตัวรถ ทำตามขั้นตอนครบ ก็สามารถต่อภาษีได้อย่างราบรื่น 

เมื่อถึงเวลาตรวจสภาพรถ แต่ต้องฝากรถไว้ที่ ตรอ. แล้วจะกลับยังไงดี? แค่เปิดแอป Grab แล้วเลือกใช้บริการได้เลยทั้ง JustGrab, GrabCar และ GrabBike พร้อมรับส่งตลอด 24 ชั่วโมง ให้วันตรวจสภาพเป็นเรื่องของรถอย่างเดียว ส่วนการเดินทางของคุณ ปล่อยให้ Grab ดูแล

คำถามที่พบบ่อย

Q: รถใหม่อายุยังไม่ถึง 7 ปี ต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษีด้วยไหม?

A: ไม่จำเป็น รถใหม่อายุไม่ถึง 7 ปี กฎหมายไม่บังคับให้ต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษีประจำปี สามารถยื่นชำระภาษีได้เลยทันที ยกเว้นเพียงกรณีเดียวคือมีการดัดแปลงสภาพรถ 

Q: ซื้อรถมือสองมาแต่ยังไม่โอนชื่อ สามารถนำไปตรวจสภาพได้ไหม?

A: ได้ เพราะการตรวจสภาพดูที่ทะเบียนและสภาพรถ ไม่ใช่ชื่อเจ้าของปัจจุบัน หากรถถึงเกณฑ์แล้ว ก็นำไปตรวจได้เลย แต่ควรดำเนินการโอนชื่อให้ถูกต้องโดยเร็วด้วย

Q: ใบรับรองการตรวจสภาพรถใช้ได้นานแค่ไหน?

A: ใบรับรองมีอายุ 1 ปีนับจากวันออกใบรับรอง สามารถนำไปต่อภาษีและซื้อ พ.ร.บ. ได้ภายในระยะเวลานั้น ไม่ต้องรีบต่อภาษีในวันเดียวกับที่ตรวจ

Q: ตรวจสภาพรถผ่านแล้วแต่ พ.ร.บ. หมดก่อน ต้องตรวจใหม่อีกไหม?

A: ไม่ต้องตรวจสภาพซ้ำ ใบรับรองการตรวจสภาพยังคงใช้ได้ตราบที่ยังไม่ครบ 1 ปี สามารถนำไปต่อ พ.ร.บ. และภาษีได้เลยโดยไม่ต้องตรวจอีกครั้ง ดูเพิ่มเติมได้ว่าต่อ พ.ร.บ. รถยนต์ต้องเตรียมเอกสารอะไรและมีค่าใช้จ่ายเท่าไหร่ เพื่อเตรียมให้พร้อมในคราวเดียว

Q: รถที่ใช้แก๊ส LPG หรือ NGV มีข้อกำหนดพิเศษในการตรวจสภาพไหม?

A: มี รถที่ติดตั้งระบบแก๊สจะมีการตรวจท่อ ข้อต่อ และถังแก๊สเพิ่มเติมว่ามีรอยรั่วหรือไม่ ถังแก๊สต้องมีอายุไม่เกิน 10 ปี หากเกินจะมีการตรวจสอบเพิ่มเพื่อประเมินความปลอดภัยก่อนรับรอง