คีรีวง นครศรีธรรมราช ยลเสน่ห์ความเรียบง่ายและวิถีชาวบ้าน

คีรีวงคือหมู่บ้านกลางหุบเขาที่ตำบลกำโลน อำเภอลานสกา ตั้งอยู่เชิงเทือกเขาหลวงซึ่งเป็นยอดเขาสูงที่สุดของภาคใต้ สิ่งที่ทำให้ที่นี่ต่างจากหมู่บ้านท่องเที่ยวอื่นคือไม่ได้ถูกจัดขึ้นเพื่อนักท่องเที่ยว แต่เป็นชุมชนที่ผู้คนยังทำสวนและใช้ชีวิตตามปกติ ผู้มาเยือนจึงได้เห็นวิถีจริงมากกว่าฉากที่จัดไว้

บทความนี้จะพาคุณรู้จักหมู่บ้านแห่งนี้ให้ครบทุกมุม ตั้งแต่เหตุผลที่อากาศดี สิ่งที่ควรดูระหว่างเดินสำรวจ งานฝีมือและวิถีเกษตรของชุมชน ไปจนถึงมารยาทที่ควรรู้ก่อนไป เพื่อให้ผู้ที่วางแผนมาคีรีวงเตรียมตัวได้ครบตั้งแต่ก่อนออกจากบ้าน

 

Highlight

 

ทำไมคีรีวงถึงได้ชื่อว่ามีอากาศดีที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ

หุบเขาและผืนป่าต้นน้ำที่ล้อมรอบหมู่บ้านคีรีวง จังหวัดนครศรีธรรมราช

เหตุผลสำคัญคือที่ตั้งซึ่งอยู่ในหุบเขาที่ล้อมด้วยป่าต้นน้ำของเทือกเขาหลวงทุกด้าน

หมู่บ้านอยู่ปลายทางของถนนที่ตัดเข้าไปในหุบ จึงแทบไม่มีรถผ่านและไม่มีโรงงานในพื้นที่ อากาศที่ไหลลงมาผ่านผืนป่าก่อนถึงบ้านเรือนจึงสะอาดกว่าพื้นที่ทั่วไป ประกอบกับมีลำธารไหลผ่านกลางหมู่บ้านตลอดปี ทำให้ความชื้นและอุณหภูมิคงที่ ชื่อเสียงเรื่องอากาศดีของคีรีวงจึงมาจากสภาพภูมิประเทศจริง ไม่ใช่เพียงคำโฆษณา

อีกสิ่งที่ช่วยรักษาสภาพนี้ไว้คือวิธีทำกินของคนในหมู่บ้าน ซึ่งปลูกพืชผสมผสานแทนการถางป่าทำพืชเชิงเดี่ยว ผืนสวนจึงมีสภาพใกล้เคียงป่าและยังทำหน้าที่เก็บน้ำให้ลำธารต่อไปได้

 

เดินสำรวจหมู่บ้านคีรีวงมีอะไรให้ดูบ้าง

จุดน่าสนใจทั้งหมดอยู่ในระยะเดินถึงกัน จึงไม่ต้องขึ้นรถเลยตลอดวัน และควรเดินช้า ๆ มากกว่าไล่เก็บให้ครบ

คีรีวงไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวที่มีประตูทางเข้าและเวลาปิด แต่เป็นหมู่บ้านที่เดินเข้าไปได้ตลอด สิ่งที่มีเวลาแน่นอนคือตลาดชุมชนซึ่งวายก่อนเที่ยง และร้านค้ากับกลุ่มงานฝีมือที่ส่วนใหญ่เปิดราวแปดโมงเช้าถึงห้าโมงเย็น ดูเส้นทางได้ที่ Google Maps

 

สะพานบ้านคีรีวงและลำธารคลองท่าดี 

สะพานข้ามลำธารที่บ้านคีรีวง จุดถ่ายรูปหลักของหมู่บ้าน

สะพานคอนกรีตข้ามลำธารคือภาพจำของหมู่บ้านที่ปรากฏในรูปถ่ายแทบทุกใบ ยืนกลางสะพานแล้วมองลงไปจะเห็นน้ำใสไหลผ่านโขดหินขนาดใหญ่ โดยมีแนวเทือกเขาหลวงเป็นฉากหลัง ช่วงเช้าตรู่มักมีหมอกบางลอยอยู่เหนือลำธารและเป็นเวลาที่ผู้คนยังไม่หนาแน่น

ลำธารที่ไหลอยู่ข้างล่างคือคลองท่าดี ซึ่งมีต้นน้ำจากป่าเขาหลวงโดยตรง น้ำจึงใสจนมองเห็นพื้นทรายและเย็นตลอดปี ชาวบ้านใช้ลำธารนี้ทั้งเพื่อการเกษตรและพักผ่อน ผู้มาเยือนลงแช่เท้าในจุดที่น้ำตื้นได้ แต่ควรระวังหินลื่นและหลีกเลี่ยงการลงน้ำในวันที่ฝนตกหนักบนภูเขา เพราะระดับน้ำเปลี่ยนเร็วกว่าที่คาด

 

จุดชมวิวเทือกเขาหลวงยามเช้า

แนวเทือกเขาหลวงและเมฆต่ำมองจากจุดชมวิวในหมู่บ้านคีรีวง

บนเนินในหมู่บ้านมีจุดที่มองขึ้นไปเห็นแนวเทือกเขาหลวงได้เต็มตา ในเช้าที่อากาศเย็นจะมีเมฆต่ำเกาะอยู่ตามไหล่เขาจนดูเหมือนภูเขาลอยอยู่เหนือหมอก ซึ่งเป็นภาพที่คนตั้งใจตื่นเช้ามารอชม บริเวณนี้มีร้านกาแฟเล็ก ๆ ของชาวบ้านให้นั่งพัก แนะนำให้มาก่อนเจ็ดโมงเช้าซึ่งเมฆยังไม่สลาย หลังจากนั้นแดดจะขึ้นและภาพจะเปลี่ยนไปคนละแบบ ผู้ที่ขับมาจากตัวเมืองตอนเช้ามืดมักไม่ทัน จึงควรค้างคืนในหมู่บ้าน

 

ตลาดชุมชนและถนนสายหลัก

แผงผลไม้และบ้านไม้ยกใต้ถุนในชุมชนบ้านคีรีวง

ตลาดเล็ก ๆ กลางหมู่บ้านคือที่ที่ชาวบ้านนำผลผลิตจากสวนของตัวเองมาขาย ทั้งมังคุด ทุเรียน สะตอ และผลไม้ตามฤดูกาลซึ่งราคาถูกกว่าในเมืองมากเพราะซื้อจากผู้ปลูกโดยตรง อีกส่วนเป็นของกินพื้นถิ่นและผลไม้แปรรูปที่ทำในชุมชน ตลาดเปิดตั้งแต่หกโมงเช้าและคึกคักที่สุดในช่วงเช้า จึงควรมาก่อนเที่ยง

ถัดจากตลาดคือถนนสายเดียวที่ทอดผ่านกลางหมู่บ้าน ซึ่งเป็นเส้นทางเดินสำรวจที่ดีที่สุด สองข้างทางเป็นบ้านไม้ยกใต้ถุนที่ยังมีคนอาศัยอยู่จริง สลับกับร้านกาแฟและร้านของฝากที่ชาวบ้านเปิดเอง จุดที่ทำให้ชุมชนบ้านคีรีวงต่างจากหมู่บ้านท่องเที่ยวอื่นคือสัดส่วนของบ้านที่อยู่อาศัยยังมากกว่าร้านค้า ผู้มาเยือนจึงได้เห็นชีวิตประจำวันมากกว่าฉากที่จัดไว้

 

วิถีชุมชนและงานฝีมือของบ้านคีรีวง มีอะไรน่าลอง

ส่วนนี้คือสิ่งที่ทำให้การมาคีรีวงต่างจากการมาถ่ายรูปแล้วกลับ เพราะได้เห็นวิธีที่ชุมชนอยู่กับป่าและหาเลี้ยงตัวเอง

 

สวนสมรม การทำสวนแบบดั้งเดิมของคนที่นี่

สวนสมรมที่ปลูกผลไม้หลายชนิดผสมกันในแปลงเดียวที่คีรีวง

สวนสมรมคือการปลูกผลไม้และพืชหลายชนิดผสมกันในแปลงเดียวแทนการปลูกพืชเชิงเดี่ยว ทั้งมังคุด ทุเรียน สะตอ ลางสาด และไม้ยืนต้น เมื่อพืชหลายชั้นความสูงอยู่ร่วมกัน แปลงจึงมีสภาพใกล้เคียงป่าและดูแลง่ายกว่าโดยแทบไม่ต้องใช้สารเคมี

วิธีนี้เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ป่ารอบหมู่บ้านยังสมบูรณ์และลำธารมีน้ำตลอดปี ชาวบ้านบางรายเปิดให้เข้าชมสวนพร้อมอธิบายวิธีจัดการ ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ต่างจากการเดินสวนผลไม้เชิงพาณิชย์ทั่วไป ควรติดต่อผ่านกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนล่วงหน้า

 

ผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ

ผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติตากอยู่ที่กลุ่มมัดย้อมคีรีวง

กลุ่มงานฝีมือในหมู่บ้านย้อมผ้าด้วยสีจากพืชในท้องถิ่นทั้งหมด เปลือกมังคุดให้สีม่วงอมน้ำตาล ใบหูกวางให้สีเขียวอมเทา และแก่นขนุนให้สีเหลือง ซึ่งล้วนเป็นวัตถุดิบเหลือใช้จากสวนสมรม จึงเป็นการต่อยอดจากสิ่งที่มีอยู่แล้วแทนการซื้อสีสังเคราะห์เข้ามา

ที่นี่มีเวิร์กช็อปให้ลงมือมัดและย้อมผ้าด้วยตัวเองแล้วนำผืนที่ทำกลับได้ ใช้เวลาราวสองชั่วโมง เปิดทุกวันเวลา 08:30 ถึง 16:30 น. ควรจองล่วงหน้าโดยเฉพาะช่วงวันหยุด

 

กลุ่มแปรรูปผลไม้และทุเรียนกวน

ทุเรียนกวนและผลไม้แปรรูปของกลุ่มแม่บ้านคีรีวง

กลุ่มแม่บ้านนำผลไม้จากสวนสมรมมาแปรรูปเพื่อยืดอายุและเพิ่มมูลค่าในช่วงที่ผลผลิตออกพร้อมกันจนขายสดไม่ทัน ของที่ขึ้นชื่อที่สุดคือทุเรียนกวนซึ่งกวนด้วยมือในกระทะใบใหญ่โดยไม่ใส่แป้ง จึงได้เนื้อเข้มข้นกว่าที่ขายทั่วไป นอกจากนั้นยังมีมังคุดกวน น้ำผลไม้ และสบู่จากมังคุด ผู้มาเยือนเข้าชมกระบวนการทำและซื้อกลับได้โดยตรงจากกลุ่ม เปิดทุกวันเวลา 08:00 ถึง 17:00 น.

 

ค้างคืนที่คีรีวงและเดินป่าขึ้นยอดเขาหลวง

บ้านพักโฮมสเตย์ริมลำธารในหมู่บ้านคีรีวง

ที่พักในหมู่บ้านเป็นโฮมสเตย์ในบ้านของชาวบ้านซึ่งบริหารกันเองในรูปแบบกลุ่มท่องเที่ยวชุมชน หลายหลังตั้งอยู่ริมลำธารจึงได้ยินเสียงน้ำตลอดคืน มื้ออาหารใช้วัตถุดิบจากสวนและตลาดในหมู่บ้าน ผู้ที่ค้างคืนจะได้เห็นสิ่งที่ทริปไปกลับวันเดียวมักพลาด คือหมอกเช้าเหนือหุบเขาและบรรยากาศหมู่บ้านตอนที่ยังไม่มีนักท่องเที่ยว ควรจองล่วงหน้าเพราะมีจำนวนจำกัด

สำหรับผู้ที่ต้องการมากกว่านั้น คีรีวงยังเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางเดินขึ้นยอดเขาหลวง ซึ่งเป็นยอดเขาสูงที่สุดของภาคใต้ เส้นทางผ่านป่าดิบชื้นที่ชุ่มด้วยมอสและเฟิร์นตลอดสาย เป็นทริปค้างคืนที่ต้องใช้ลูกหาบและผู้นำทางจากชุมชน ระดับความยากค่อนข้างสูงและเปิดเป็นช่วงตามประกาศของอุทยานแห่งชาติเขาหลวง จึงต้องติดต่อล่วงหน้าและเตรียมร่างกายให้พร้อม ไม่ใช่กิจกรรมที่ตัดสินใจหน้างานได้

 

ช่วงเวลาไหนเหมาะกับการมาคีรีวงมากที่สุด

คีรีวงอยู่ในเขตภาคใต้ฝั่งอ่าวไทยซึ่งฝนตกหนักในช่วงปลายปี ต่างจากภาคอื่นที่ฝนตกกลางปี จึงควรวางแผนโดยดูฤดูฝนของพื้นที่นี้เป็นหลัก

กุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม คือช่วงที่อากาศดีที่สุด ฝนน้อยและฟ้าเปิดจนมองเห็นแนวเทือกเขาหลวงได้ชัด เหมาะกับการเดินสำรวจหมู่บ้านและลงเล่นน้ำในลำธาร อีกทั้งช่วงเดือนพฤษภาคมยังเริ่มเข้าฤดูผลไม้ จึงได้ชิมมังคุดและทุเรียนจากสวนสมรมโดยตรง

พฤศจิกายนถึงมกราคม เป็นฤดูมรสุมที่ฝนตกหนักและน้ำในลำธารไหลแรงจนไม่ควรลงเล่น บางช่วงเส้นทางเข้าหมู่บ้านอาจได้รับผลกระทบจากน้ำหลาก ข้อดีคือป่าเขียวชอุ่มที่สุดและมีหมอกบ่อย ผู้ที่มาช่วงนี้ควรตรวจสอบสภาพอากาศและสอบถามชุมชนก่อนออกเดินทางทุกครั้ง

 

เดินทางไปคีรีวงอย่างไรให้สะดวก

คู่มือการเดินทางฉบับย่อสำหรับผู้ที่เริ่มต้นจากกรุงเทพฯ และไม่สะดวกขับรถเอง

เครื่องบิน ลงที่ท่าอากาศยานนครศรีธรรมราช (NST) ใช้เวลาบินราว 1 ชั่วโมง 20 นาที จากสนามบินมายังคีรีวงมีระยะทางราว 45 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางต่ออีกประมาณ 1 ชั่วโมง โดยช่วงท้ายเป็นถนนเลียบหุบเขาที่ขับได้สบาย

รถไฟและรถโดยสาร รถไฟสายใต้ลงที่สถานีนครศรีธรรมราชใช้เวลาราว 12 ถึง 13 ชั่วโมง จากนั้นต่อรถไปยังคีรีวงอีกราว 30 กิโลเมตร ซึ่งใช้เวลาประมาณ 40 นาที รถประจำทางเข้าหมู่บ้านมีรอบจำกัด จึงควรตรวจสอบเวลาก่อนเดินทาง

การเดินทางในพื้นที่ เรียกรถผ่านแอปพลิเคชันแกร็บจากตัวเมืองนครศรีธรรมราชเข้ามาได้ ซึ่งช่วยให้ระบุจุดรับส่งได้ชัดเจนและทราบค่าโดยสารก่อนกดเรียก เมื่อถึงหมู่บ้านแล้วจุดหมายทั้งหมดเดินถึงกันได้ จึงไม่ต้องใช้รถอีก แต่รถในหมู่บ้านมีจำกัด แนะนำให้นัดหมายเที่ยวกลับล่วงหน้า

 

มารยาทและสิ่งที่ควรรู้ก่อนไปคีรีวง

คีรีวงเป็นชุมชนที่มีคนอาศัยอยู่จริง ไม่ใช่พื้นที่ที่จัดขึ้นเพื่อการท่องเที่ยว การปฏิบัติตัวให้เหมาะสมจึงสำคัญพอกับการวางแผนเส้นทาง

ขออนุญาตก่อนถ่ายภาพ บ้านหลายหลังริมถนนยังเป็นที่อยู่อาศัย การถ่ายภาพผู้คนหรือถ่ายเข้าไปในบริเวณบ้านจึงควรขออนุญาตก่อนทุกครั้ง

รักษาความเงียบ เสน่ห์หลักของที่นี่คือความสงบ ควรหลีกเลี่ยงการเปิดเพลงเสียงดังหรือส่งเสียงรบกวน โดยเฉพาะในช่วงเช้าตรู่และหลังค่ำ

อุดหนุนสินค้าจากชุมชนโดยตรง ทั้งผ้ามัดย้อม ผลไม้แปรรูป และโฮมสเตย์ล้วนบริหารโดยชาวบ้าน การซื้อจากกลุ่มโดยตรงจึงทำให้รายได้อยู่ในพื้นที่และช่วยให้ชุมชนรักษาวิถีนี้ต่อไปได้

 

มีอีเวนต์ไหนน่าลองสำหรับคนที่มาคีรีวง

แกร็บคัดอีเวนต์น่าไปลอง (Unseen Event) ที่ผูกกับฤดูกาลของสวนสมรมโดยตรง

เทศกาลผลไม้และของดีลานสกา จัดขึ้นในช่วงที่ผลไม้ในสวนสมรมออกพร้อมกัน ซึ่งมักตรงกับเดือนกรกฎาคมถึงสิงหาคม ภายในงานมีทั้งการประกวดผลไม้ ตลาดผลผลิตจากสวนโดยตรง และการสาธิตงานฝีมือของชุมชน จุดที่ทำให้ต่างจากงานผลไม้ทั่วไปคือผลผลิตมาจากสวนแบบผสมผสานซึ่งมีรสชาติต่างจากสวนเชิงเดี่ยว แนะนำให้ตรวจสอบกำหนดการจากอำเภอลานสกาอีกครั้งก่อนเดินทาง

 

การมาคีรีวงให้ได้สิ่งที่ดีที่สุดคือการอยู่ให้ครบทั้งเย็นและเช้า ในทางปฏิบัติ การค้างคืนหนึ่งคืนทำให้ได้เห็นหมอกเช้าเหนือหุบเขา ตลาดชุมชนตอนที่ยังคึกคัก และบรรยากาศหมู่บ้านหลังนักท่องเที่ยวกลับไปแล้ว ซึ่งเป็นสามอย่างที่ทริปไปกลับวันเดียวมักพลาดทั้งหมด

ด้านการเดินทาง แกร็บพร้อมอำนวยความสะดวก ทั้งเส้นทางจากท่าอากาศยานนครศรีธรรมราชเข้าตัวเมือง และการเดินทางต่อเข้ามายังหมู่บ้านคีรีวง โดยไม่ต้องกังวลเรื่องรถประจำทางที่มีรอบจำกัด ดาวน์โหลดแอป Grab ไว้ก่อนออกเดินทาง จากนั้นจึงเรียกรถไปยังจุดหมายถัดไปได้ทันที

 

 

คำถามที่พบบ่อย

Q: เที่ยวใน 77 จังหวัด ใช้โค้ด Grab อะไรรับส่วนลดได้บ้าง?

A: สำหรับการเที่ยวทั้ง 77 จังหวัด สามารถใช้โค้ด “GRABGUIDE” รับส่วนลดสูงสุด 100 บาท สำหรับบริการ Grab ที่ร่วมรายการ โดยสิทธิ์และเงื่อนไขการใช้ส่วนลดเป็นไปตามที่ Grab กำหนด

Q: โค้ดส่วนลดใช้กับบริการ Grab อะไรได้บ้าง?

A: สามารถใช้โค้ดกับบริการ Grab ที่ร่วมรายการ ได้แก่ GrabTransport, GrabFood, GrabMart และ GrabExpress (ยกเว้น GrabTaxi) โดยใช้บริการและใส่โค้ดผ่านแอปพลิเคชัน Grab

Q: ใช้โค้ดส่วนลดได้ถึงเมื่อไหร่ 

A: โค้ด “GRABGUIDE” สามารถใช้รับส่วนลดได้ตามระยะเวลาและเงื่อนไขที่ Grab กำหนด เริ่มตั้งแต่ 15 มิถุนายน 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2569 เวลา 23.59 น.